279. rocznica urodzin Tadeusza Kościuszki
Dziś 4 lutego 2025 roku, obchodzimy 279 rocznicę urodzin Tadeusza Kościuszki, Najwyższego Naczelnika Siły Zbrojnej Narodowej, przywódcy powstania, bohatera walk o niepodległość Stanów Zjednoczonych i Polski, a nade wszystko męża stanu, wielkiego patrioty, o którego spierają się różne nacje... Bo któż by nie chciał mieć w panteonie bohaterów narodowych Tadeusza Kościuszki? On pierwszy pokazał nam, na czym polega wolność... Na czym polega wolność drugiego człowieka, by nie stał się narzędziem manipulacji w ręku innych.
Thomas Jefferson, przyszły trzeci prezydent Stanów Zjednoczonych, pisał o Kościuszce tak: "Najczystszy syn wolności, i to wolności dla wszystkich, a nie tylko dla nielicznych i bogatych". George Byron w jednym z utworów napisał: "Kościuszko - to dźwięk, który przeraża ucho tytana."
.png)
My, połańczanie, śmiało możemy się uważać za spadkobierców tradycji kościuszkowskich. To bowiem w Połańcu 7 maja 1794 roku, generał Kościuszko ogłosił słynny Uniwersał Połaniecki, urządzający powinności gruntowe włościan i zapewniający dla nich skuteczną opiekę rządową, bezpieczeństwo własności i sprawiedliwość w komisjach porządkowych, w którym nadał wolność chłopom, by Ci wsparli go i przystąpili do powstania przeciwko zaborcy. A dziś wdzięczne imię Kościuszki nosi szkoła podstawowa, ulica, niegdyś elektrownia, nasz największy zakład pracy i wiele innych miejsc powiązanych tematycznie z postacią Naczelnika. Niech jego postępowanie będzie dla nas wzorem, tak potrzebnym w dzisiejszych czasach... nie mniej burzliwych niż ponad 200 lat temu... Tadeusz Kościuszko to także ukoronowanie definicji człowieka oświecenia.
Przymioty ducha łączył w sposób niezwykle elastyczny ze światem materialnym... Jeszcze jako mały chłopiec, Kościuszko w swoim zeszycie do filozofii napisał w notatkach następujące zdania, w punkty ujęte:
- Siebie samego doskonalić nie zapomnij
- Dobro Ci dane z natury pomnażaj
- I żeś do cnoty urodzony, pamiętaj
- Rozumem się we wszystkim rządź [...]
W czym największe męstwo pokazać możemy i winniśmy?
Siebie samego zwyciężaj - największe zwycięstwo.
I myślę, że to ostatnie zdanie z notatek Naczelnika będzie najlepszym dowodem na podsumowanie tych moich kilku słów, które kieruję do Państwa w dniu tej wspaniałej rocznicy.
Małgorzata Dalmata - Konwicka, nauczyciel historii w Szkole Podstawowej im. T. Kościuszki w Połańcu
Połaniec, 4 lutego 2025 roku
