45-lecie Elektrowni Połaniec: Historia powstania i rozwoju (zobacz zdjęcia)
21 listopada 2024 r. mija dokładnie 45 lat od chwili, gdy pierwszy blok Elektrowni Połaniec został włączony do krajowego systemu elektroenergetycznego. Ten ważny moment w historii polskiej energetyki zapisał się jako kluczowy krok w kierunku zaspokojenia rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną w latach 70. XX wieku. Warto przy tej okazji przypomnieć historię powstania tego imponującego kompleksu.
Pomysł ulokowania elektrowni na lewym brzegu Wisły w miejscowości Zawada był efektem wnikliwych analiz prowadzonych w latach 60. XX wieku. Głównym celem było uzupełnienie deficytu mocy w południowo-zachodniej Polsce, gdzie koncentrował się przemysł kluczowy dla gospodarki kraju. Lokalizacja oferowała również inne atuty: bliskość rzeki zapewniającej wodę do chłodzenia, możliwość podłączenia do istniejącej infrastruktury kolejowej oraz sieci energetycznej, a także niska wartość rolnicza gruntów przeznaczonych pod budowę.
W 1972 roku rozpoczęto proces wywłaszczania gruntów, obejmujący 26 gospodarstw rolnych. Rok później powołano do życia przedsiębiorstwo „Elektrownia Połaniec w Budowie”, które zleciło przygotowanie projektu Energoprojektowi Warszawa. Budowa rozpoczęła się od badań archeologicznych, przeprowadzonych przez specjalistów z Uniwersytetu Warszawskiego. Już na wczesnym etapie wykonano spektakularną operację: przesunięcie koryta Wisły o kilkaset metrów, aby zabezpieczyć teren przed zalaniem.
W 1975 roku rozpoczęto wylewanie fundamentów pod główny budynek oraz budowę charakterystycznego, 250-metrowego komina. Na budowę trafiały elementy zarówno z Polski, jak i z ZSRR – od kotłów po generatory. Pierwszy blok elektrowni uruchomiono 21 listopada 1979 roku o godzinie 18:46. Pierwsze odpalenie kotła miało miejsce zaledwie trzy tygodnie wcześniej, 1 listopada. W kolejnych latach do systemu podłączano kolejne bloki, a cały kompleks osiągnął pełną moc 1600 MW w 1983 roku.
W latach 90. XX wieku Elektrownia Połaniec przeszła gruntowną modernizację, obejmującą automatyzację i komputeryzację procesów. Dzięki unowocześnieniu turbozespołów moc zainstalowana wzrosła do 1800 MW, co osiągnięto bez budowy nowych bloków. Elektrownia stała się jednym z kluczowych elementów polskiego systemu energetycznego, wyróżniając się nie tylko skalą, ale także jakością technologii.
Po 45 latach działalności elektrowni, która pod koniec 2016 roku trafiła w ręce polskiego koncernu energetycznego Enea S.A. Dziś największy zakład w naszym powiecie działa pod nazwą - Enea Elektrownia Połaniec Spółka Akcyjna (Enea Połaniec S.A.) i nadal odgrywa istotną rolę w polskim systemie energetycznym. Jej historia jest dowodem na to, jak przemyślana inwestycja, oparta na solidnych fundamentach technicznych i organizacyjnych, może wpłynąć na rozwój całego kraju.
Dziś, wspominając początki tego wyjątkowego projektu, możemy być dumni z dokonań polskich inżynierów i pracowników, którzy przyczynili się do powstania jednego z najważniejszych punktów na mapie energetycznej Polski. 45-lecie Elektrowni Połaniec to nie tylko okazja do refleksji nad przeszłością, ale także inspiracja do dalszego rozwoju w duchu innowacji i zrównoważonego rozwoju.
Serdeczne gratulacje dla wszystkich, którzy byli i są częścią tej niezwykłej historii!
