20 - 02 - 2026

Nowa koncepcja Dworku w Ruszczy i głos mieszkańców

19 lutego w Urzędzie Miasta i Gminy w Połańcu odbyło się spotkanie konsultacyjne poświęcone projektowi ,,Renowacja i adaptacja zespołu parkowo-dworskiego w Ruszczy – Przestrzeń dla sztuki’’.

W spotkaniu uczestniczyli zainteresowani mieszkańcy przyszłością zabytkowego obiektu oraz kierunkiem jego dalszego zagospodarowania.

Spotkanie otworzyła sekretarz gminy Połaniec, Pani Bogumiła Niespodziewana, przedstawiając cele konsultacji. Podkreśliła, że planowana rewitalizacja to nie tylko przedsięwzięcie inwestycyjne, lecz przede wszystkim projekt społeczny, w którym opinia i zaangażowanie mieszkańców mają kluczowe znaczenie.

Podczas spotkania głos zabrał również Burmistrz Miasta i Gminy Połaniec — Jacek Benedykt Nowak, który zaznaczył, że nadrzędnym celem inwestycji jest stworzenie miejsca realnie służącego mieszkańcom. Podkreślił, że odnowiony dworek powinien tętnić życiem przez cały rok – być przestrzenią spotkań, rozwoju talentów, integracji międzypokoleniowej oraz budowania lokalnej tożsamości. Zwrócił uwagę, że to mieszkańcy są gospodarzami tego miejsca i to z myślą o nich tworzona jest jego przyszła funkcja.

Następnie głos zabrał Pan Paweł Walczyszyn, Prezes Zarządu InicjatywaLokalna.pl.

Wyjaśnił, że inicjatywa jest odpowiedzią na konkurs ogłoszony przez Urząd Marszałkowski, w ramach którego gmina może ubiegać się o dofinansowanie. Poinformował również, że operatorem przyszłej działalności kulturalnej będzie Centrum Kultury i Sztuki w Połańcu. Zaznaczył, że konsultacje mają umożliwić mieszkańcom zapoznanie się z koncepcją projektu oraz zgłaszanie własnych propozycji. Podkreślił także, że planowane działania muszą uwzględniać historyczny charakter obiektu i pozostawać w zgodzie z wytycznymi konserwatora zabytków.

Następnie Dyrektor Centrum Kultury i Sztuki w Połańcu Pani Monika Pławska przedstawiła szczegółową prezentację koncepcji, gdzie omówiła planowaną funkcję dworku oraz zagospodarowanie terenu parkowego, które ma nadać temu miejscu nową społeczno- kulturalną rolę.

Powstanie przestrzeń otwarta na sztukę, edukację, integrację międzypokoleniową oraz rozwój lokalnej aktywności twórczej i turystycznej.

W ramach projektu przewidziano m.in. utworzenie pracowni artystycznych, Salonu Muzycznego, Kinowego Klubu Dyskusyjnego, Gabinetu Zbiorów Zabytkowych, Kawiarni Literackiej, Sali Pamięci Stanisława Knothego oraz nowoczesnej Dworskiej Strefy Twórczej. Ogród zostanie podzielony na strefy tematyczne, a w parku centralnym powstanie mały amfiteatr umożliwiający organizację wydarzeń plenerowych. Cały obiekt będzie dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Projekt zakłada przeprowadzenie działań obejmujących prace renowacyjne i adaptacyjne w dworku w Ruszczy w celu utworzenia przestrzeni kulturalnej Przestrzeń dla sztuki. W ramach projektu zostaną również przeprowadzone prace renowacyjne na terenie zespołu parkowego. Po realizacji projektu mieszkańcy zyskają nową przestrzeń do prowadzenia aktywności kulturalnej. W każdym z pomieszczeń objętych projektem powstaną pracownie i sale w których będą odbywać się zajęcia oraz spotkania przeznaczone dla mieszkańców związane ze sztuką i kulturą. Cała przestrzeń będzie dostępna dla osób z niepełnosprawnościami.

Opis przeznaczenia Dworku w Ruszczy po realizacji projektu:

Poddasze
Pracownie Twórczości Zapomnianej — W pracowniach prowadzone będą warsztaty tkackie, zielarskie, ceramiczne, rzeźbiarskie, arteterapii, warsztaty sztuki ludowej prowadzonych przez lokalnych twórców w różnych przedziałach wiekowych. Będą to dwie pracownie – przestrzenie integrujące pokolenia wokół tradycji i profilaktyki zdrowotnej.
Kinowy Klub Dyskusyjny — Projekcje kina niskobudżetowego, ambitnego, społecznego, spotkania studyjne, spotkania międzypokoleniowe, przeglądy kinowe np. młode kino europejskie czy kino kobiet. Cykliczne spotkania filmowe połączone z dyskusją. Celem będzie rozwijanie świadomego odbioru kina oraz budowanie przestrzeni dialogu wokół ważnych tematów społecznych, historycznych i kulturowych. Aktywizacja społeczności lokalnej, rozwijanie kompetencji kulturowych. Odbiorcami będzie młodzież szkolna, seniorzy, dorośli mieszkańcy i środowiska twórcze.
Twórcza Przestrzeń Edukacji Artystycznej — Pracownia malarska przeznaczona do zajęć plastycznych i rozwijania kompetencji w zakresie sztuk wizualnych.
Pracownia Projektowa — Z przeznaczenie do rozwoju kompetencji twórczych, łącząca sztukę z technologią. Będą tam powstawały projekty artystyczne, scenograficzne, edukacyjne. Będzie to laboratorium twórczości, w którym idee przekształcają się w realne działania i materialne efekty.
Strefa Wejścia — Przestrzeń wejściowa o charakterze informacyjnym, wprowadzenie do historii dworku i oferty kulturalnej CKiSz. Informacje o aktualnych wydarzeniach.
Sala Pamięci Stanisława Knothego 1880 — 1958 — Stała ekspozycja historyczna, reprezentacyjna, edukacyjna, wystawiennicza. Przestrzeń podkreślająca tożsamość miejsca.
Salon Muzyczny. Kameralna sala spełniająca funkcję muzyczno-artystyczną, przystosowana z małymi zespołami, organizacji wydarzeń o nastrojowym, intymnym charakterze. Organizacja warsztatów wokalnych, rytmicznych, zajęć umuzykalniających dzieci i młodzież, próby zespołów instrumentalnych i wokalnych, lekcje indywidualne i konsultacje muzyczne, organizacja wieczorków muzycznych, prezentacja młodych talentów, organizacja spotkań kameralnych z muzyką klasyczną, jazzową, poezję śpiewaną i koncertów akustycznych. Salon muzyczny stanowić będzie przestrzeń do budowania relacji poprzez kulturę wysoką i artystyczne działania na żywo. Będzie miejscem kameralnym, sprzyjającym skupieniu, jakości dźwięku i bezpośredniemu odbiorowi sztuki. Możliwość nauki gry na starych instrumentach i nauki dawnego tańca. Organizacja wieczorków z poezją śpiewaną, minirecitale, interpretacje twórczości artystów polskich, slam poetycki (otwarta scena).
Gabinet Zbiorów Zabytkowych — Połączenie kameralnej czytelni, (starodruków, starych książek) z nowoczesną mediateką. Miejsce, w którym tradycyjny księgozbiór spotyka się z technologią cyfrową. Będzie to ośrodek dziedzictwa kulturowego, wizytówka intelektualna dworku, miejsce animacji literackiej, przestrzeń łączenia tradycji z nowoczesnością. Powstaną stanowiska z tabletami – czytnikami e — booków, słuchawkami i stanowiskami do odsłuchiwania audiobooków, tworząc nowoczesną przestrzeń edukacyjną dostępną do różnych grup wiekowych. Organizowane będą spotkania literackie i autorskie. Spotkania „książka moderowana rozmową”.
Pomieszczenie Administracyjne — Centrum organizacyjne, zaplecze odpowiadające za: koordynację wydarzeń, komunikację, promocje, obsługę projektową, będzie to miejsce, w którym powstawać będzie program i harmonogram działań realizowany w Dworku.
Kawiarenka Literacka — Przestrzeń półformalna, która będzie łączyć edukację i integracje. Miejsce spotkań i działań miękkich wspierających animację społeczną, spotkania z ekspertami kulinarnymi, przekazywanie wiedzy, i tradycji kulinarnej przodków, programy wspierające kulturę lokalną.
Dworska Strefa Twórcza — Będzie to nowoczesna przestrzeń edukacyjno — warsztatowa łącząca naukę języków, pracę projektową oraz pracę warsztatowo-kulturową dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Dworska strefa twórcza stanowić będzie nowoczesne centrum kompetencji przyszłości w zabytkowej przestrzeni dworku, łącząc tradycję z innowacyjnym metodami edukacji. Pracownia warsztatowa będzie przystosowana do pracy projektowej i zajęć kreatywnych, będzie umożliwiała realizację warsztatów interdyscyplinarnych oraz projektów edukacyjnych. Dzięki odpowiedniemu nagłośnieniu, aranżacji strefa ta będzie sprzyjała intensywnej nauce języków oraz rozwojem osobistym. Będzie wyposażona w stanowiska indywidualne, system audio oraz narzędzia multimedialne (system SITA) Stanowiska z goglami VR będą pozwalały na przeprowadzenie lekcji historii, kultury poprzez wirtualne zwiedzanie i realizację nowoczesnych warsztatów edukacyjnych.

Nowe życie parku

Ogród zostanie podzielony na cztery strefy tematyczne oraz park centralny z małym amfiteatrem przystosowanym do organizacji wydarzeń plenerowych. Przewidziano m.in. ogród terapeutyczny, strefę kontemplacji i wypoczynku, przestrzeń integracyjną typu chillout, ekologiczną strefę dla dzieci oraz sad z drzewami owocowymi.

Po prezentacji projektu odbyła się otwarta dyskusja. Wśród zgłoszonych propozycji pojawił się pomysł utworzenia w dworku sali ślubów. Mieszkańcy zwrócili również uwagę na potrzebę silniejszego wyeksponowania tradycji kościuszkowskich, z którymi ziemia połaniecka jest historycznie związana. Zaproponowano stworzenie izby pamięci poświęconej insurekcji kościuszkowskiej i lokalnemu kultowi Naczelnika, z ekspozycją pamiątek i materiałów historycznych.

Dyskutowano także o odpowiednim przygotowaniu terenu wokół dworku do organizacji większych wydarzeń plenerowych, tak aby zapewnić bezpieczeństwo i komfort uczestnikom.

Organizatorzy zapewnili, że wszystkie zgłoszone uwagi zostaną przeanalizowane i w miarę możliwości uwzględnione w ostatecznej wersji projektu.