Spotkanie „Lokalna Energia Gminy” w Połańcu – kierunek nowoczesnej i bezpiecznej energetyki lokalnej
21 kwietnia w sali konferencyjnej Centrum Kultury i Sztuki w Połaniec odbyło się spotkanie pt. „Lokalna Energia Gminy – Rozproszony System Kogeneracyjny”, zorganizowane przez Urząd Miasta i Gminy Połaniec. Wydarzenie zgromadziło burmistrzów, wójtów oraz przedstawicieli jednostek zajmujących się szeroko rozumianą energetyką na poziomie lokalnym.
Spotkanie poprowadzili Pani Elżbieta Jakubiak była minister sportu i turystyki, była posłanka na Sejm oraz Pan Paweł Kamiński - Członek Zarządu MPDE P. S.A.
Podczas spotkania szczegółowo omówiono założenia programu „Lokalna Energia Gminy”, który wpisuje się w ogólnopolski proces transformacji energetycznej. Jego głównym celem jest stopniowe odchodzenie od paliw kopalnych na rzecz efektywnych, niskoemisyjnych i rozproszonych źródeł energii. Kluczowym elementem koncepcji jest budowa samowystarczalnych systemów lokalnych, zdolnych do produkcji zarówno ciepła, jak i energii elektrycznej.
Program „Lokalna Energia Gminy" - Rozproszony System Kogeneracyjny Koncepcja rozwoju lokalnych systemów ciepłowniczych w gminach wpisuje się w szerszy kontekst transformacji energetycznej Polski, której celem jest stopniowe odchodzenie od paliw kopalnych na rzecz efektywnych, niskoemisyjnych i rozproszonych źródeł energii. Przedmiotowa inicjatywa zakłada stworzenie samowystarczalnych systemów lokalnego zaopatrzenia w ciepło i energię elektryczną, które zastąpią przestarzałe kotłownie węglowe, przyczyniając się równocześnie do redukcji smogu, stabilizacji kosztów energii dla mieszkańców i instytucji gminnych oraz wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego poprzez dywersyfikację źródeł i rozproszenie infrastruktury. Podstawą koncepcji jest budowa nowoczesnych jednostek kogeneracyjnych, umożliwiających jednoczesne wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej. Przewiduje się stosowanie zarówno mikro-,jak i małej kogeneracji o mocy elektrycznej od kilkudziesięciu kilowatów do kilku megawatów, dostosowanej do potrzeb lokalnych osiedli, szkół, zakładów produkcyjnych, hal sportowych, a także stref przemysłowych, gdzie węzły kogeneracyjne mogą zasilać lokalne firmy. W koncepcji uwzględnia się wykorzystanie paliw odnawialnych, w tym biogazu pochodzącego z lokalnych biogazowni rolniczych w gminach wiejskich, a także możliwości integracji jednostek kogeneracyjnych z pompami ciepła, magazynami energii cieplnej i elektrycznej oraz instalacjami fotowoltaicznymi. Takie rozproszenie produkcji energii zapewnia jej wytwarzanie w bliskiej odległości od konsumenta, co redukuje straty przesyłowe, ogranicza koszty budowy i utrzymania sieci oraz zwiększa elastyczność i bezpieczeństwo systemu energetycznego. W perspektywie gminnej korzyści wynikające z realizacji tego typu projektów są wielowymiarowe. Przede wszystkim, następuje istotna redukcja emisji CO2 oraz pyłów zawieszonych (PM10, PM2.5), co przekłada się na poprawę jakości powietrza. Po drugie, lokalna produkcja energii przyczynia się do obniżenia kosztów dla odbiorców końcowych poprzez eliminację opłat przesyłowych i ograniczenie zależności od ogólnokrajowej sieci energetycznej. Ponadto, rozproszone źródła energii zwiększają bezpieczeństwo energetyczne gminy, umożliwiając funkcjonowanie systemu w trybie wyspowym w przypadku awarii krajowych, a w sytuacji nadwyżek energii elektrycznej możliwa jest jej sprzedaż do sieci, co generuje dodatkowe środki finansowe, potencjalnie reinwestowane w inne projekty gminne. Koncepcja przewiduje realizację projektów przez spółkę celową gminy, co zapewnia pełną kontrolę nad taryfami, źródłami paliwa i modernizacją infrastruktury.
Podstawą proponowanych rozwiązań są nowoczesne jednostki kogeneracyjne, które umożliwiają jednoczesne wytwarzanie energii cieplnej i elektrycznej. Tego typu infrastruktura pozwala nie tylko na ograniczenie kosztów przesyłu energii, ale także na zmniejszenie zależności od krajowego systemu energetycznego. W efekcie mieszkańcy i instytucje gminne mogą liczyć na stabilizację cen energii, a także poprawę jakości powietrza dzięki redukcji emisji CO₂ oraz pyłów zawieszonych.
Wdrożenie programu przewiduje trzy zasadnicze etapy:
- analizę prawną, organizacyjną i finansową,
- mapowanie lokalnych zasobów wraz z przygotowaniem projektu technicznego, a następnie
- budowę i integrację systemu.
Podczas spotkania poruszono również temat bezpieczeństwa energetycznego gmin. Wskazano, że jego fundamentem jest dywersyfikacja źródeł energii, rozproszenie infrastruktury oraz uniezależnienie się od dużych systemów krajowych. Podkreślono, że rozproszone źródła energii zwiększają odporność systemu, obniżają koszty inwestycyjne i eksploatacyjne oraz pozwalają elastycznie dostosować surowce do lokalnych warunków.
Nie zabrakło także odniesienia do nowych regulacji prawnych. W kontekście ustawy o obronie cywilnej omówiono obowiązki gmin związane z zapewnieniem ciągłości dostaw energii, szczególnie w sytuacjach kryzysowych. Zwrócono uwagę na konieczność przeprowadzania audytów infrastruktury oraz odpowiedniego wyposażenia obiektów użyteczności publicznej.
Spotkanie zakończyło się dyskusją, podczas której uczestnicy mieli możliwość zadawania pytań i wymiany doświadczeń.
Organizatorami i partnerami spotkania byli m.in. Burmistrz Miasta i Gminy Połaniec, Europejska Agencja Rozwoju, Forum Infrastruktury, MP Doradztwo Energetyczne P.S.A. oraz Kancelaria JBW. Wspólna inicjatywa tych podmiotów pokazuje rosnące znaczenie lokalnych działań w budowaniu nowoczesnego, bezpiecznego i zrównoważonego systemu energetycznego w Polsce.
